Endoskopia - uwolnienie struktur nerwowych

Zabieg endoskopowy kręgosłupa TELD i UBE – nowoczesne i skuteczne metody leczenia

Endoskopowe zabiegi kręgosłupa, takie jak TELD (Transforaminal Endoscopic Lumbar Discectomy) i UBE (Unilateral Biportal Endoscopy), są nowoczesnymi, minimalnie inwazyjnymi metodami leczenia dolegliwości związanych z kręgosłupem. Zabiegi te pozwalają na precyzyjne usunięcie przyczyny bólu, przy jednoczesnym zminimalizowaniu uszkodzeń tkanek, co skutkuje szybszą rekonwalescencją i mniejszym ryzykiem powikłań.

Na czym polega zabieg TELD i UBE?

TELD to zabieg, który polega na usunięciu fragmentów dysku uciskającego na struktury nerwowe kręgosłupa. Wykonuje się go przez tylno-boczny dostęp do kręgosłupa szerokości 1-1,5cm przy przepuklinach jądra miażdzystego zlokalizowanych paracentralnie, w zachyłku lub otworze międzykręgowym.

UBE to metoda, która również polega na usunięciu uciskających elementów, ale przy użyciu dwóch małych nacięć po 1-1,5cm, przez które wprowadza się narzędzia endoskopowe. Dzięki tej technice dostępne jest szerokie pole widzenia i możliwe jest precyzyjne manipulowanie narzędziami, co zwiększa skuteczność zabiegu.

Odsetek satysfakcji pacjentów po zabiegach TELD i UBE jest bardzo wysoki w piśmiennictwie naukowym. W zależności od badania, satysfakcja pacjentów wynosi od 80% do 95%. Większość pacjentów zgłasza znaczną poprawę jakości życia, zmniejszenie bólu oraz poprawę funkcji fizycznych po tych zabiegach. Wysoki poziom satysfakcji wynika z minimalnej inwazyjności tych procedur, co przekłada się na szybszą rekonwalescencję i mniejsze ryzyko powikłań.

Jakie są wskazania do przeprowadzenia operacji?

- objawowe niepoddające się leczeniu zachowawczemu przepukliny jądra miażdżystego dysku międzykręgowego lub takie które powodują pierwotny spadek siły mięśniowej kończyny dolnej (niedowład). Objawy takie jak rwa udowa (femoralgia) lub kulszowa (ischialgia) np:
ból w dolnej części pleców lub pachwinie
ból promieniujący wzdłuż nogi (ostry, kłujący, piekący) do ud, łydki i stopy
osłabienie mięśni kończyny dolnej
pogorszenie przy ruchu i trudności z poruszaniem nogą

- zwężenia kanału kręgowego (stenoza centralna) objawiające się np. :
osłabieniem kończyn dolnych zwłaszcza podczas chodzenia ze zmniejszeniem jego zasięgu
mrowienia i drętwienia kończyn dolnych
zaburzenia równowagi i koordynacji
ból w dolnej części pleców z promieniowaniem do pośladków, ud, łydek a nawet stóp - ból nasila się podczas chodzenia i stania, a zmniejsza podczas siedzenia i pochylania do przodu - np. podczas opierania się o wózek czy podczas jazdy na rowerze

Jak zdecydować o potrzebie przeprowadzanie operacji?

Przed zabiegiem konieczne jest przeprowadzenie dokładnej diagnostyki, która obejmuje badania obrazowe, takie jak rezonans magnetyczny (MRI) lub tomografia komputerowa (CT) oraz odbycie specjalistycznej konsultacji z chirurgiem kręgosłupa. Pacjent może być także skierowany na konsultację anestezjologiczną. Na kilka dni przed zabiegiem należy unikać przyjmowania leków przeciwzakrzepowych lub zamienić je na profilaktykę przeciwzakrzepową podawaną podskórnie, a w dniu zabiegu pacjent powinien być na czczo.

Jak wygląda znieczulenie?

Zabiegi TELD wykonywane są zazwyczaj w znieczuleniu miejscowym w połączeniu z sedacją ("podśpienie") co umożliwia komunikację pomiędzy pacjentem a chirurgiem w czasie operacji i dodatkowo zwiększa bezpieczeństwo zabiegu
Zabiegi UBE wykonywane są zazwyczaj w znieczuleniu ogólnym lub wyjątkowo miejscowym
Kwalifikacja do danego rodzaju znieczulenia zależy od stanu zdrowia pacjenta i zaleceń anestezjologa. Po zakończeniu procedury, pacjent jest stopniowo wybudzany i monitorowany na sali pooperacyjnej.

Postępowanie przedoperacyjne
Jak wygląda zabieg krok po kroku?
Przygotowanie pacjenta: Pacjent jest przygotowywany do zabiegu na sali operacyjnej, gdzie podaje się znieczulenie.
Wprowadzenie endoskopu: Po ustaleniu precyzyjnej trajektorii dostępowej pod kontrolą śródoperacyjnego RTG - przez niewielkie nacięcie w skórze wprowadza się endoskop, który pozwala na dokładne zlokalizowanie i usunięcie uszkodzonego fragmentu dysku lub innych uciskających struktur.
Kontrola miejsca operowanego: Po usunięciu problemu, miejsce operowane jest dokładnie sprawdzane, aby upewnić się, że nerwy zostały odbarczone i krwawienie zatamowane, towarzyszy temu tzw. annuloplastyka lub nukleoplastyka - tj. termiczna ablacja nerwów sinuwertebralnych co dodatkowo zmniejsza ból pooperacyjny.
Zaszycie dostępu operacyjnego - np. przy pomocy estetycznego szwu wchłanialnego
Obserwacja na sali pooperacyjnej i w warunkach Oddziału Ortopedii przez wysoko wykwalifikowany personel medyczny

Czas hospitalizacji to zazwyczaj 4 dni:
Dzień pierwszy - pobranie badań laboratoryjnych i kwalifikacja anstezjologiczna
Dzień drugi - dzień przeprowadzenia operacji
Dzień trzeci - obserwacja oraz fizjoterapia
Dzień czwarty - wypis z Oddziału Ortopedii

Rekonwalescencja
W ciągu kilku dni do operacji można powrócić do lekkich codziennych aktywności pod osłoną leków przeciwbólowych oraz w ortezie stabilizującej odcinek lędźwiowo krzyżowy.
W pierwszych 6 tygodniach zaleca się unikanie dźwigania ciężarów i intensywnego wysiłku fizycznego, aby umożliwić pełne zagojenie operowanego obszaru.
Wskazane jest unikanie długich okresów siedzenia - bardziej optymalne jest chodzenie oraz leżenie
Przeciwwskazane jest wykonywanie skłonów do przodu zwłaszcza połączonymi z ruchami skrętnymi Regularne ćwiczenia rehabilitacyjne, pod nadzorem specjalisty, pomagają wzmocnić mięśnie pleców i poprawić stabilność kręgosłupa. Całkowity powrót do pełnej aktywności, w tym sportu, następuje zwykle po 8-12 tygodniach, w zależności od indywidualnych postępów pacjenta i zaawansowania pierwotnej choroby.
Regularne ćwiczenia rehabilitacyjne, pod nadzorem specjalisty, pomagają wzmocnić mięśnie pleców i poprawić stabilność kręgosłupa. Więcej na ten temat - w zakładce fizjoterapia na stronie głównej www.kregoslup-milto.com

Możliwe powikłania

Jak każdy zabieg chirurgiczny, TELD i UBE niosą za sobą pewne ryzyko powikłań, choć ich występowanie jest rzadkie. Możliwe najczęstsze powikłania to:

1. Incydentalna durotomia, czyli przypadkowe uszkodzenie opony twardej, występuje w około 0.5-2% Choć jest to rzadkie powikłanie, zazwyczaj jest dobrze zarządzane i nie prowadzi do długoterminowych problemów zdrowotnych. Wymaga jednak dalszej obserwacji i czasami dodatkowej interwencji w celu zapobieżenia komplikacjom, takim jak wyciek płynu mózgowo-rdzeniowego.
2. Uszkodzenie korzenia nerwowego (1-3%): może powodować przejściowe lub rzadziej trwałe osłabienie mięśni lub zaburzenia czucia
3. Nawrotowa przepuklina dysku (5-10%): nie jest to de facto powikłanie okołooperacyjne a możliwy naturalnych postęp choroby z ponownym wystąpieniem objawów i możliwą potrzebą przeprowadzenia następnej interwencji
4. Zakażenie rany (1-3%): rzadkie powikłanie czasami wymagające stosowania antybiotykoterapii i częstszej kontroli rany
5. Krwiak (1-3%): Może powodować niewielki ból, bardzo rzadko wymaga procedury drenażu. W wyjątkowych sytuacjach może stanowić wskazanie do reoperacji i rewizji rany.
6. Zrosty bliznowate (2-5%): Możliwy przewlekły dyskomfort, w wyjątkowych sytuacjach może stanowić wskazanie do reoperacji
7. Zaburzenia czucia (2-4%): Zwykle przejściowe, powrót czucia po kilku tygodniach.
8. Osłabienie siły mięśniowej (1-2%): Krótkotrwałe osłabienie, z poprawą w trakcie rehabilitacji.
9. Problemy z gojeniem rany (1-3%): Niekiedy dłuższe gojenie, ale bez poważnych konsekwencji.
10. Niestabilność kręgosłupa (0.5-1%): Rzadko występuje, może wymagać dodatkowej stabilizacji.
Te powikłania są rzadkie i większość z nich jest dobrze kontrolowana lub przemija w trakcie rekonwalescencji.

Powikłania te są rzadkie, a ich odsetek wynosi zazwyczaj poniżej 1%. W przypadku wystąpienia jakichkolwiek niepokojących objawów po zabiegu, pacjent powinien natychmiast skontaktować się z lekarzem.
Podsumowanie

Zabiegi TELD i UBE to nowoczesne, minimalnie inwazyjne metody leczenia dolegliwości kręgosłupa, które pozwalają na szybki powrót do normalnego życia. Dzięki precyzyjnemu usunięciu przyczyny bólu, pacjenci mogą cieszyć się lepszą jakością życia i mniejszym ryzykiem powikłań. Jeśli zmagasz się z bólem kręgosłupa, który nie ustępuje po leczeniu zachowawczym, te metody mogą być odpowiednim rozwiązaniem dla Ciebie.

Przypisy naukowe odnośnie satysfakcji i możliwych powikłań po leczeniu UBE i TELD:

Ruetten, S., et al. (2005). "Full-endoscopic interlaminar and transforaminal lumbar discectomy versus conventional microsurgical technique: a prospective, randomized, controlled study." Spine.
Wynik: Około 80-90% pacjentów zgłaszało satysfakcję po zabiegu TELD.

Kim, H. S., et al. (2018). "Clinical and radiological outcomes of unilateral biportal endoscopic lumbar interbody fusion in degenerative lumbar disease." Neurosurgical Focus.
Wynik: Około 85-95% pacjentów było zadowolonych po zabiegu UBE.

Choi, D. J., et al. (2016). "Biportal endoscopic spinal surgery for various spinal diseases: a review of current literature." Journal of Orthopaedic Surgery and Research.
Wynik: Wysoki poziom satysfakcji pacjentów w przedziale 85-95%.

Kim, H. S., et al. (2020). "Incidental durotomy during endoscopic stenosis lumbar decompression: incidence, classification, and proposed management strategies." World Neurosurgery.
Choi, D. J., et al. (2016). "Learning curve associated with complications in biportal endoscopic spinal surgery: challenges and strategies." Asian Spine Journal.
Kim, J. E., et al. (2020). "Risk factors and options of management for an incidental dural tear in biportal endoscopic spine surgery." Asian Spine Journal.
Park, H. J., et al. (2020). "Dural tears in percutaneous biportal endoscopic spine surgery: anatomical location and management." World Neurosurgery.
Pao, J. L., et al. (2020). "Unilateral biportal endoscopic decompression for degenerative lumbar canal stenosis." Journal of Spine Surgery.
Guerin, P., et al. (2012). "Incidental durotomy during spine surgery: incidence, management and complications." Injury.
Bosacco, S. J., et al. (2001). "Evaluation and treatment of dural tears in lumbar spine surgery: a review." Clinical Orthopaedics and Related Research.
Epstein, N. E. (2007). "The frequency and etiology of intraoperative dural tears in 110 predominantly geriatric patients undergoing multilevel laminectomy with noninstrumented fusions." Journal of Spinal Disorders & Techniques.
Mayer, H. M., & Brock, M. (1993). "Percutaneous endoscopic lumbar discectomy (PELD)." Neurosurgical Review.
Tafazal, S. I., & Sell, P. J. (2005). "Incidental durotomy in lumbar spine surgery: incidence and management." European Spine Journal.